17 верасня 2026 года. Матэрыял падрыхтаваны па публікацыях СМІ, якія пазіцыянуюць сябе як незалежныя ад дзяржаўнай цэнзуры, а таксама дзяржаўных і праўрадавых выданняў за перыяд 2020–2026 гадоў, інтэрв’ю былых супрацоўнікаў, публічных заяў лідараў апазіцыі і адкрытых фінансавых справаздач.
Уводзіны: два крызісы, адна хвароба
У 2025–2026 гадах беларускі і расійскі апазіцыйныя рухі сутыкнуліся з беспрэцэдэнтным унутраным крызісам. Масавыя сыходы ключавых супрацоўнікаў, публічныя ўзаемныя абвінавачванні, барацьба за гранты і адток моладзі — усё гэта сімптомы адной хваробы: страты даверу да лідараў і адсутнасці яснай стратэгіі. Там, дзе гэта магчыма, прыводзяцца прамыя цытаты з першакрыніц. Там, дзе дадзеныя заснаваныя на паведамленнях са спасылкай на ананімныя крыніцы, гэта прама агаворваецца.
Рубрыка матэрыялу — інстытуцыйны разбор. Размова пойдзе не пра персаналіі і не пра палітычныя пазіцыі, а пра тое, як уладкаваныя структуры ў выгнанні, чаму яны губляюць людзей і давер і што агульнага паміж крызісам офіса Святланы Ціханоўскай і крызісам Фонду барацьбы з карупцыяй.
Частка I. Беларускі кейс: анатомія распаду
1.1. Кадравая эрозія: ад пераходнага кабінета да маладзёжнага сыходу
Сыход з Аб’яднанага пераходнага кабінета
У 2024–2026 гадах з АПК, створанага пры падтрымцы Ціханоўскай, выйшлі некалькі высокапастаўленых прадстаўнікоў.
Валерый Кавалёўскі, прадстаўнік па міжнародных справах, абвясціў пра адстаўку 26 чэрвеня 2024 года. У інтэрв’ю «Нашай Ніве» ён тлумачыў сыход нарастаючымі супярэчнасцямі ў структуры:
«З Вольгай Гарбуновай мы супрацоўнічалі ў Кабінеце па канкрэтных пытаннях, але нашы прапановы па рэфармаванні АПК не знаходзілі водгуку ў кіраўніцтва».
Валерый Сахашчык, прадстаўнік па абароне і нацыянальнай бяспецы, выйшаў 1 жніўня 2024 года. У каментары Pozirk ён заявіў:
«У структуры назапасіліся супярэчнасці, на якія кіраўніцтва не рэагавала. Я не бачу магчымасці працягваць працу ў такіх умовах».
Вольга Гарбунова, прадстаўніца па сацыяльных пытаннях, і Аліна Каўшык, прадстаўніца па нацыянальным адраджэнні, таксама пакінулі кабінет у 2024 годзе.
У 2025–2026 гадах з аб’яднанага пераходнага кабінета з публічнымі скандаламі выйшлі яшчэ тры ключавыя фігуры. Усе яны заявілі пра «прынцыповыя разыходжанні з кіраўніцтвам структур Ціханоўскай».
30 ліпеня 2026 года кабінет пакінула Маргарыта Ворыхава, самая маладая прадстаўніца АПК, якая займала напрамак маладзёжнай палітыкі. Яе сыход выглядае інакш — не як разрыў, а як пераход у Каардынацыйную раду, дзе яна была абраная старшынёй Міжнароднай камісіі галасаваннем дэлегатаў. Але менавіта гэты пераход агаліў сістэмную ўразлівасць: маладзёжны напрамак аказаўся звязаны перш за ўсё з асобай прадстаўніка, а не са стойкім інстытутам. Пасля сыходу Ворыхавай яе абавязкі часова выконваў намеснік Аляксей Грахоўскі, але пастаянная працэдура пераемнасці так і не была публічна аформлена.
Моладзь сыходзіць: «Мы нічога не вырашаем»
Асабліва паказальны адток маладых актывістаў — тых, хто ў 2020 годзе быў рухаючай сілай пратэстаў.
У даследаванні 2026 года беларуская моладзь прызналася, што не верыць у магчымасць змяніць краіну, не чакае справядлівасці ад дзяржавы і стараецца не гаварыць пра палітыку.
У 2025 годзе 18-гадовыя беларусы казалі ў інтэрв’ю Deutsche Welle:
«Мы нічога не вырашаем. Усё, што адбываецца вакол апазіцыі, — гэта нейкія гульні дарослых людзей, да якіх нас не дапускаюць».
У 2026 годзе ўдвая больш маладых людзей (62% супраць 30% у 2022-м) заявілі, што не плануюць выязджаць за мяжу — яны выбіраюць выжыванне і адаптацыю ўнутры краіны, а не эміграцыю і ўдзел у апазіцыйных праектах.
Гэта не проста расчараванне ў канкрэтных лідарах. Гэта расчараванне ў самой мадэлі: маладыя людзі, якія ў 2020 годзе выйшлі на вуліцы, сёння не бачаць у структурах выгнання ні механізму ўплыву, ні прасторы для ўласнага ўдзелу. Яны сыходзяць не ў іншыя апазіцыйныя праекты, а з палітыкі наогул.
1.2. Фінансавы крызіс: ад грантаў да скандалаў
Прызнанне Ціханоўскай
У 2025 годзе Ціханоўская прызнала ў інтэрв’ю, што пасля спынення дапамогі з боку ЗША ўтварыўся «вельмі вялікі прабел» у бюджэце:
«Мы страцілі значную частку фінансавання. Гэта прымушае нас пераглядаць прыярытэты і скарачаць праграмы».
Еўрасаюз планаваў скараціць фінансаванне беларускіх апазіцыйных структур удвая — з 30 да 15 мільёнаў еўра, а абяцаныя на 2026 год сродкі так і не паступілі ў поўным аб’ёме. СМІ і праваабарончыя структуры страцілі да 50% бюджэтаў з-за скарачэння праектаў ЗША.
Карупцыйныя абвінавачванні
Па паведамленнях шэрагу СМІ, у жніўні 2025 года стала вядома, што Ціханоўская атрымала ад генерала беларускіх спецслужбаў 15 тысяч еўра і пяць гадоў замоўчвала пра гэта. Гэты факт актыўна выкарыстоўваўся крытыкамі.
У польскіх СМІ і шэрагу прарасійскіх выданняў з’яўляліся сцвярджэнні, што сабраныя камандай Ціханоўскай грошы «патрапілі ў кішэні набліжаных, а не тым, хто мае патрэбу». Гэтыя сцвярджэнні ў шэрагу выпадкаў абапіраюцца на ананімныя крыніцы і не пацверджаныя першаснымі фінансавымі дакументамі.
Заходнія партнёры пачалі скарачаць фінансаванне не на пустым месцы — адной з прычын называлі «шматлікія скандалы з крадзяжамі і карупцыяй, якія ўскрыліся ў апазіцыйным асяроддзі». Незалежна ад таго, наколькі кожнае асобнае абвінавачванне пацверджана дакументальна, сам факт, што донары называюць карупцыю прычынай скарачэння фінансавання, з’яўляецца інстытуцыйным сігналам.
1.3. Страта статусу: ад Вільні да Варшавы
Зніжэнне ўзроўню аховы
У кастрычніку 2025 года літоўскія СМІ абвясцілі пра зніжэнне ўзроўню аховы Ціханоўскай: «прэзідэнцкі статус» больш не прадастаўляецца, ахову перадалі ад Службы аховы кіраўніцтва да Бюро крымінальнай паліцыі.
Дыпламатычны дарадца Ціханоўскай Дзяніс Кучынскі ў каментары LRT.lt заявіў:
«Гэта тэхнічнае рашэнне, якое не ўплывае на нашу працу. Мы працягваем дзейнасць у поўным аб’ёме».
Аднак праца фізічнага офіса ў Вільні была часова прыпыненая, частка каманды пераведзеная на дыстанцыйную працу.
Пераезд у Варшаву
У пачатку 2026 года офіс Ціханоўскай пераехаў з Вільні ў Варшаву. Афіцыйна — па тэхнічных і бяспекавых прычынах. Фактычна — з-за няздольнасці Літвы падтрымліваць праект на ранейшым узроўні і змены палітыкі ЗША адносна Лукашэнкі.
У «Новай газеце. Еўропа» пісалі:
«Офіс лідаркі дэмакратычных сіл Беларусі Святланы Ціханоўскай, які працаваў у Вільні з 2020 года, пераязджае ў Варшаву. Разгорнутых афіцыйных тлумачэнняў ад уладаў Літвы так і не паступіла».
Пераезд з краіны, якая пяць гадоў давала прытулак і сімвалічны «прэзідэнцкі статус», у краіну, дзе ўмовы знаходжання яшчэ толькі фарміруюцца, — гэта не проста змена адрасу. Гэта страта сімвалічнага капіталу. Вільня была месцам, дзе Ціханоўская прымала замежных лідараў і адкуль звярталася да беларусаў. Варшава — новы контур, дзе ўсё трэба пачынаць нанова, ужо без ранейшага ўзроўню дыпламатычнага прызнання.
1.4. Эвалюцыя рыторыкі: ад асцярожнасці да жорсткай лініі
2020: асцярожная пазіцыя па Крыме
У верасні 2020 года Ціханоўская заявіла ў інтэрв’ю РБК:
«Далучэнне Крыма да Расіі супярэчыць міжнародным нормам. Але я не хачу, каб гэтае пытанне раз’ядноўвала беларусаў. Крым дэ-юрэ ўкраінскі, а дэ-факта — расійскі».
2022: пералом
У інтэрв’ю «Нашай Ніве» ў 2022 годзе яна тлумачыла:
«У 2020-м мы былі дыпламатычныя з Расіяй. Але пасля Бучы, Ірпеня і Марыупаля не засталося месца для дыпламатыі. Расія — гэта пагроза для Беларусі».
2024–2026: жорсткая лінія
У 2024 годзе ў інтэрв’ю Deutsche Welle Ціханоўская казала:
«Мы заўсёды разумелі, што Расія з’яўляецца ворагам незалежнасці Беларусі. Але падчас пратэстаў 2020 года былі асцярожныя, каб не ваяваць яшчэ і з Расіяй. Пасля вайны пазіцыя змянілася радыкальна».
Эвалюцыя рыторыкі сама па сабе не з’яўляецца інстытуцыйным крызісам. Але яна важная для разумення кантэксту: структура, якая ў 2020 годзе пазіцыянавалася як шырокая кааліцыя, да 2026 года звузілася да жорсткай антырасійскай платформы. Гэтае звужэнне супала з кадравым і фінансавым распадам. Частка былых паплечнікаў паказвае, што менавіта жорсткасць рыторыкі адштурхнула тых, хто бачыў у апазіцыі не антырасійскі праект, а беларускі нацыянальны.
Частка II. Расійскі кейс: люстраны крызіс
2.1. Платформа ПАСЕ: першы раскол 2026 года
У студзені 2026 года Бюро ПАСЕ зацвердзіла «платформу расійскіх дэмакратычных сіл» — дэлегацыю з апазіцыянераў для працы з еўрапейскімі парламентарыямі. У спіс увайшлі Уладзімір Кара-Мурза, Міхаіл Хадаркоўскі, Любоў Собаль, Надзея Талоконнікава і іншыя.
ФБК адмовіўся ўдзельнічаць, заявіўшы, што працэдура фарміравання платформы «не адпавядае базавым дэмакратычным прынцыпам». Гэта стала падставай для публічнага расколу.
У «Новай газеце. Еўропа» пісалі:
«У шэрагах саміх апазіцыянераў РФ узнік раскол, магчыма звязаны з барацьбой за кантроль у платформе».
Раскол вакол платформы ПАСЕ паказальны: структура, створаная для прадстаўлення дэмакратычных сіл Еўропы, адразу стала полем барацьбы за кантроль. Тыя, хто не ўвайшоў у спіс, абвясцілі працэдуру недэмакратычнай. Тыя, хто ўвайшоў, не палічылі патрэбным тлумачыць крытэрыі адбору. Знаёмая механіка: закрытая працэдура фарміруецца, грамадскасць даведваецца пра вынік, незадаволеныя сыходзяць з публічнымі абвінавачваннямі.
2.2. Крызіс ФБК: Жданоў супраць Волкава
Абвінавачванні ў адрас Волкава
10–11 мая 2026 года былы дырэктар ФБК Іван Жданоў даў серыю інтэрв’ю, дзе абвінаваціў Леаніда Волкава ў:
- найме «фіктыўных супрацоўнікаў» у падкантрольных юрасобах і выкарыстанні гэтых схем для асабістага ўзбагачэння;
- халатнасці з донатамі (у тым ліку праз Stripe), з-за якой супраць прыхільнікаў ФБК у Расіі ўзбудзілі крымінальныя справы;
- адступленні ад прынцыпу «не хлусіць і не красці».
У інтэрв’ю «Медузе» Жданоў заявіў:
«Кіраўніцтва ФБК адступіла ад прынцыпаў “Не хлусіць і не красці”. Я не магу маўчаць пра гэта».
Адказ Волкава і Навальнай
Волкаў адпрэчыў абвінавачванні, называючы іх хлуснёй. Юлія Навальная падтрымала Волкава і заявіла ў каментары «Эху FM»:
«Звальненне Жданова з ФБК было выключна маім рашэннем. У арганізацыі было шмат прэтэнзій да яго працы, ад поўнай страты цікавасці да сабатажу ключавых праектаў».
Сыход Ірыны Аллеман
Адначасова вядучая «Папулярнай палітыкі» Ірына Аллеман, якая таксама звольнілася, раскрытыкавала кіраўніцтва ФБК у інтэрв’ю «Медузе»:
«Я спадзяюся, што мае былыя калегі перастануць жэрці адно аднаго. У фондзе таксічная атмасфера, кіраўніцтва не жадае абмяркоўваць наспелыя праблемы».
Канфлікт Жданоў — Волкаў структурна паўтарае канфлікт Ціханоўскі — офіс. У абодвух выпадках былы высокапастаўлены супрацоўнік публічна абвінавачвае кіраўніцтва ў парушэнні прынцыпаў і непразрыстасці. У абодвух выпадках кіраўніцтва адказвае, што сыход — вынік прафесійнай няздольнасці крытыка. У абодвух выпадках трэція бакі пацвярджаюць «таксічную атмасферу». І ў абодвух выпадках публічнасць канфлікту наносіць большую шкоду, чым яго змест: прыхільнікі бачаць не разбор аргументаў, а ўзаемныя абразы.
2.3. «Грызня за мільён»: спрэчка за грант
У чэрвені 2026 года ў СМІ з’явілася інфармацыя пра ўнутраны канфлікт у ФБК праз грант у 1 мільён долараў, атрыманы ад амерыканскіх донараў на перадвыбарныя акцыі. Па дадзеных крыніц, за права распараджацца грашыма змагаліся Юлія Навальная, Марыя Пеўчых і Леанід Волкаў.
У RT, расійскім дзяржаўным СМІ, са спасылкай на крыніцу пісалі:
«Адна з кіраўніц фонду Марыя Пеўчых крайне незадаволеная дзеяннямі Юліі Навальнай і яе спробамі ўзмацніць уплыў на новага дырэктара ФБК».
Канфлікт апісвалі як «маштабны крызіс менеджменту».
Інфармацыя пра ўнутраны канфлікт праз грант у 1 мільён долараў значнай меры абапіраецца на паведамленні са спасылкай на ананімныя крыніцы, у тым ліку ў дзяржаўных і праўрадавых СМІ. Гэта патрабуе асцярожнасці: такія крыніцы могуць быць выкарыстаныя для мэтанакіраванай дыскрэдытацыі. Аднак незалежна ад дакладнасці канкрэтных сум і дэталяў, сам факт публічнага абмеркавання барацьбы за грант у медыя наносіць інстытуцыйную шкоду: донары, якія бачаць, што іх сродкі становяцца прадметам унутранага торгу, скарачаюць фінансаванне.
Частка III. Параўнальны аналіз: агульныя патэрны
3.1. Табліца паралеляў
| Параметр | Беларусь (Ціханоўскія) | Расія (ФБК/апазіцыя) |
|---|---|---|
| Трыгер канфлікту | Кадравая эрозія АПК і публічныя абвінавачванні ў адрас офіса (2024–2025) | Абвінавачванні Жданова ў адрас Волкава (май 2026) |
| Ключавыя фігуры | Сяргей Ціханоўскі vs офіс Святланы | Іван Жданоў vs Леанід Волкаў / Юлія Навальная |
| Роля былых супрацоўнікаў | Бяспалаў (прэс-сакратар) публікуе выкрыцці | Аллеман (вядучая) і Жданоў (былы дырэктар) крытыкуюць кіраўніцтва |
| Фінансавае пытанне | Скарачэнне грантаў ЕС і ЗША, паведамленні пра 15 тыс. еўра ад генерала | Спрэчка за грант 1 млн долараў, абвінавачванні ў «фіктыўных супрацоўніках» |
| Публічнасць | Актыўнае абмеркаванне ў X (Twitter), Telegram | Шырокае асвятленне ў СМІ, якія пазіцыянуюць сябе як незалежныя, і ў праўрадавых выданнях |
| Наступствы | Эрозія даверу, рызыка расколу, пераезд офіса ў Варшаву | Раскол вакол платформы ПАСЕ, крызіс менеджменту |
3.2. Пяць агульных патэрнаў
Патэрн 1: персаналізацыя кіравання
І ў беларускім, і ў расійскім выпадках ключавая праблема — не канкрэтны чалавек, а адсутнасць інстытута. Офіс Ціханоўскай і ФБК пабудаваныя па мадэлі, дзе рашэнні прымаюцца ў вузкім коле, а грамадскасць даведваецца толькі пра вынік. Калі кола звужваецца да аднаго-двух чалавек, любы ўнутраны канфлікт ператвараецца ў публічны скандал, бо няма працэдуры, праз якую яго можна было б вырашыць унутры.
Патэрн 2: непразрыстасць фінансавых патокаў
Абодва рухі залежаць ад знешняга фінансавання — ад дзяржаўных донараў (ЗША, ЕС) і прыватных ахвяраванняў. Але ні ў адным з іх няма публічнай і рэгулярнай фінансавай справаздачнасці з дэталізацыяй выдаткаў. Калі фінансаванне скарачаецца, а абвінавачванні ў карупцыі множацца, адсутнасць празрыстасці становіцца не проста этычнай праблемай, а інстытуцыйнай уразлівасцю: абараніць сябе ад абвінавачванняў можна толькі справаздачнасцю, а яе няма.
Патэрн 3: адсутнасць працэдур пераемнасці
У абодвух выпадках сыход ключавой фігуры прыводзіць да крызісу. У АПК сыход Ворыхавай пакінуў маладзёжны напрамак без пастаяннага кіраўніка. У ФБК канфлікт вакол новага дырэктара стаў публічным. Ні ў адной са структур няма публічнай працэдуры: хто замяняе кіраўніка, як фарміруецца кадравы рэзерв, як перадаюцца дакументы і кантакты, хто прымае рашэнні ў пераходны перыяд.
Патэрн 4: адток моладзі
Маладыя людзі, якія ў 2020 годзе былі рухаючай сілай пратэстаў у Беларусі і патэнцыйнай аўдыторыяй расійскай апазіцыі, сёння не бачаць у структурах выгнання прасторы для ўдзелу. Яны могуць выказвацца, але не ўдзельнічаюць у выбары кіраўніцтва, фарміраванні бюджэту і вызначэнні прыярытэтаў. Яны застаюцца аўдыторыяй, а не суб’ектам. І яны сыходзяць — не ў іншыя апазіцыйныя праекты, а з палітыкі наогул.
Патэрн 5: страта даверу донараў
І ў беларускім, і ў расійскім выпадках заходнія донары скарачаюць фінансаванне. Прычыны называюць розныя — ад змены геапалітычных прыярытэтаў да карупцыйных скандалаў. Але вынік адзін: структура, якая губляе знешняе фінансаванне і не мае ўнутранай фінансавай базы, губляе ўстойлівасць. А структура, якая губляе ўстойлівасць, губляе людзей. А страта людзей паскарае страту даверу донараў. Замкнёнае кола.
Частка IV. Сцэнарыі і высновы
4.1. Тры сцэнарыі
Сцэнарый 1: павольны распад (імаверны)
Абодва рухі працягваюць губляць людзей і фінансаванне. Офіс Ціханоўскай у Варшаве ператвараецца ў сімвалічную структуру без рэальнага ўплыву. ФБК драбіцца на канкуруючыя фракцыі. Моладзь канчаткова расчароўваецца. Донары перанакіроўваюць сродкі на іншыя праекты. Гэты сцэнарый не патрабуе ніякіх знешніх узрушэнняў — ён развіваецца па інерцыі.
Сцэнарый 2: рэінстытуцыяналізацыя (малаімаверны, але магчымы)
Адзін або абодва рухі праходзяць праз крызіс і ствараюць празрыстыя інстытуты: публічную фінансавую справаздачнасць, адкрытыя працэдуры выбару кіраўніцтва, рэальны ўдзел маладзёжных арганізацый у прыняцці рашэнняў, падзел функцый паміж палітычным лідарствам і выканаўчым апаратам. Гэта патрабуе, каб хтосьці ўнутры структур прызнаў крызіс сістэмным, а не асабістым, і ініцыяваў рэформу. Пакуль прыкмет такога прызнання няма.
Сцэнарый 3: замяшчэнне (магчымы)
На месцы структур, што распадаюцца, узнікаюць новыя — з іншымі лідарамі, іншай геаграфіяй, іншай мадэллю. Каардынацыйная рада ў Беларусі ўжо дэманструе альтэрнатыўную мадэль легітымацыі: праз галасаванне дэлегатаў, а не праз прызначэнне зверху. У Расіі новая хваля апазіцыйных актывістаў можа сфарміравацца вакол платформы ПАСЕ або па-за ёй. Замяшчэнне не азначае, што старыя структуры знікаюць — яны могуць існаваць паралельна, губляючы ўплыў.
4.2. Што аб’ядноўвае абодва крызісы
Беларуская і расійская апазіцыі ў выгнанні ствараліся ва ўмовах надзвычайных абставін — масавых пратэстаў, рэпрэсій, вымушанай эміграцыі. Яны фарміраваліся хутка, вакол харызматычных лідараў, без часу на інстытуцыйнае будаўніцтва. Гэта было апраўдана ў моманце. Але пяць гадоў пасля адсутнасць інстытутаў стала не абаронай, а ўразлівасцю.
Структуры без празрыстай справаздачнасці абвінавачваюць у карупцыі — і не могуць абвергнуць. Структуры без працэдур пераемнасці губляюць людзей — і не могуць замяніць. Структуры без электаральнай легітымацыі крытыкуюць за прызначэнства — і не могуць адказаць. Структуры без удзелу моладзі губляюць будучыню — і не могуць вярнуць.
Крызіс не ў тым, што лідары памыляюцца. Крызіс у тым, што сістэмы, якія павінны былі выпраўляць памылкі лідараў, так і не былі пабудаваныя.
4.3. Абмежаванні аналізу
Гэты матэрыял заснаваны на адкрытых крыніцах. Значная частка дадзеных пра ўнутраныя канфлікты атрыманая ад былых супрацоўнікаў і крытыкаў, што стварае рызыку аднастайнасці крыніц. Фінансавыя абвінавачванні ў шэрагу выпадкаў абапіраюцца на паведамленні са спасылкай на ананімныя крыніцы, у тым ліку ў дзяржаўных і праўрадавых СМІ, і не пацверджаныя першаснымі дакументамі. Псіхалагічныя характарыстыкі публічных фігур, згаданыя ў звязаных матэрыялах, маюць гіпатэтычны характар і не з’яўляюцца клінічнымі дыягназамі.
Там, дзе крыніцы супярэчаць адна адной, перавага аддавалася СМІ з пацверджанай рэпутацыяй, якія пазіцыянуюць сябе як незалежныя ад дзяржаўнай цэнзуры. Там, дзе дадзеныя заснаваныя на ананімных крыніцах, гэта прама агаворваецца ў тэксце.
Вынік
Офіс без будучыні — гэта не офіс без людзей. Гэта офіс без працэдур. Без справаздачнасці. Без пераемнасці. Без удзелу тых, дзеля каго ён існуе. Беларуская і расійская апазіцыі ў выгнанні прайшлі шлях ад сімвала пратэсту да структуры, якую крытыкуюць былыя паплечнікі, пакідаюць маладыя актывісты і скарачаюць донары. Механіка распаду ў абодвух выпадках дзіўна падобная — і гэтае падабенства паказвае, што праблема не ў канкрэтных людзях, а ў мадэлі.
Пакуль апазіцыйныя структуры ў выгнанні не створаць інстытуты, якія могуць перажыць сваіх лідараў, яны будуць паўтараць адзін і той жа цыкл: харызматычны ўзлёт, персаналізацыя кіравання, кадравы распад, фінансавы скандал, страта даверу. І кожны наступны цыкл будзе карацейшы за папярэдні.
Крыніцы
- «Наша Ніва»: інтэрв’ю Валерыя Кавалёўскага пра сыход з АПК
- Pozirk: каментар Валерыя Сахашчыка пра адстаўку
- Deutsche Welle: інтэрв’ю 18-гадовых беларусаў пра апазіцыю (2025)
- Deutsche Welle: інтэрв’ю Святланы Ціханоўскай пра страту фінансавання (2025)
- «Новая газета. Еўропа»: пераезд офіса Ціханоўскай з Вільні ў Варшаву (2026)
- LRT.lt: каментар Дзяніса Кучынскага пра зніжэнне ўзроўню аховы (2025)
- РБК: інтэрв’ю Ціханоўскай пра Крым (верасень 2020)
- «Наша Ніва»: інтэрв’ю Ціханоўскай пра Расію як пагрозу (2022)
- Deutsche Welle: інтэрв’ю Ціханоўскай пра жорсткую лінію (2024)
- «Новая газета. Еўропа»: раскол вакол платформы ПАСЕ (2026)
- «Медуза»: інтэрв’ю Івана Жданова пра ФБК (2026)
- «Медуза»: інтэрв’ю Ірыны Аллеман пра таксічную атмасферу ў ФБК (2026)
- «Эхо FM»: каментар Юліі Навальнай пра звальненне Жданова (2026)
- RT: канфлікт у ФБК праз грант у 1 млн долараў (2026)
- Meduza: Ціханоўскі змагаецца з дарадцамі жонкі замест барацьбы з Лукашэнкам (2025)
- «Наша Ніва»: канфлікт Ціханоўскага з Бяспалавым (2025)
- Belsat: эскалацыя Ціханоўскага ў сацсетках (2026)
- ACTA FRAGILIA: «Моладзь выходзіць з АПК» (2026)
- ACTA FRAGILIA: «Паводзінавыя мадэлі ўлады і траўмы» (2026)